تحلیل اسطورة ایزد نباتی در قصة «گدولی و ماده گاو»

نوع مقاله : علمی

نویسنده

'گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران.

10.22103/jis.2025.23829.2633

چکیده

زمینه/هدف: آیین‌های بارروی یکی از گونه‌های پربسامد اساطیر است که بخش گسترده‌ای از اساطیر جهان را در خود جای داده است. این اسطوره، توجیه انسان عصر باستان از زندگی دوبارة گیاهان در فصل بهار است که به شکل‌های گوناگون در گوشه و کنار جهان نمود یافته است. نگارندگان در بررسی‌های میدانی خود افسانه‌ای را ضبط کرده‌اند که همسانی‌های شگرفی با دیگر داستان‌های مشابه خود در اسطوره‌های جهان دارد. این روایت پیش از این در هیچ منبعی مکتوب نشده و با توجه به اینکه شمار اندکی از افراد کهن‌سال این افسانه را در خاطر دارند، در آستانة فراموشی است.
روش/رویکرد: این مقاله به روش میدانی و کتاب‌خانه‌ای و با رویکرد توصیفی- تحلیلی نگارش شده است.
یافته‌ها/ نتایج: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شخصیت «گدولی» که در این قصه در نقش ایزد گیاهی ظاهر شده است، مانند دیگر همتایان خود از تولد تا مرگ، ارتباطی ویژه با طبیعت و سرسبزی آن دارد؛ قهرمان داستان برای نجات طبیعت و بازگرداندن حیات و سرسبزی به جهان، با دیو خشک‌سالی که عامل زایش- ماده‌گاو- را به بند کشیده است، نبرد می‌کند و با شکست دادن او، جهان دوباره نو می‌شود. ایزد نباتی در این داستان عامیانه نیز مانند دیگر همتایان خود، به وسیلة زنی- که در این داستان در نقش معشوق ظاهر می‌شود- به درون گیاه نی فرستاده می‌شود. حضور شخصیت‌هایی مانند گدولی، ماندنی و گل‌بس، نقش پررنگ اونالک‌ها در روند داستان، مطرح شدن گاو به عنوان عامل زایش، مکان‌های بومی و آشنا برای مردم منطقه، رنگ و بوی بومی به داستان داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the myth of the plant god in the story of "Gaduli and the Cow"

نویسنده [English]

  • azim jabbareh naserou
Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Jahrom University, Jahrom, Iran.
چکیده [English]

Context/Objective: Fertility rituals are one of the most frequent types of mythology that contain a large part of world mythology. This myth is the justification of the ancient man for the rebirth of plants in the spring season, which has been manifested in various forms in the corners of the world. In their field investigations, the authors have recorded a legend that has great similarities with other similar stories in the myths of the world. This story has not been written before in any source and due to the fact that few old people remember this legend, it is on the verge of being forgotten.
Method/Approach: This article was written using a field and library method and a descriptive-analytical approach.
Findings/Results: The findings of the research show that the character of "Gadouli" who appeared in this story in the role of a plant god, from birth to death, has a special relationship with nature and its greenery; In order to save nature and restore life and greenness to the world, the hero of the story fights with the drought demon that has imprisoned the female cow, and by defeating him, the world becomes new again. In this folk tale, the god of plants, like his other counterparts, is sent into the reed plant. The presence of characters such as Gadoli, Mandani and Golbas, the introduction of the cow as a factor in childbirth, local and familiar places for the people of the region, have given the story a local flavor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Plant god
  • drought demon
  • birth agent
  • Gadouli
  • female cow