"پیوند موسیقی و ادبیات عامه: بررسی کاربرد سازهای ایرانی در ضرب‌المثل‌های فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

از دیرباز، موسیقی و ادبیات در فرهنگ ایرانی پیوندی عمیق داشته‌اند. ساز و آواز در آیین‌ها، تشریفات، مجالس خصوصی و عمومی و حتی مراسم عزاداری حضوری پررنگ داشته است. ضرب‌المثل‌ها، به‌عنوان بخشی مهم از ادبیات عامه، بازتاب‌دهنده تجربه‌ها و باورهای مردم‌اند و بستر مناسبی برای مطالعات فرهنگی و از جمله بررسی جایگاه موسیقی می‏توانند محسوب شوند. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه‌ای، به مطالعه حضور و کارکرد سازها در ضرب‌المثل‌های فارسی پرداخته است. منبع اصلی گردآوری داده‌ها، فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی اثر حسن ذوالفقاری بوده است. داده‌ها بر اساس نام ساز، کارکرد (آیینی، سرگرمی، درمانی و غیره)، جایگاه نوازنده، اجزای ساز و اصطلاحات موسیقایی طبقه‌بندی و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشترین بسامد مربوط به سازهای دهل، سورنا و نقاره بوده و کارکرد غالب آن‌ها در موقعیت‌های آیینی و جمعی نمود یافته است. همچنین، حضور سازدرمانی در برخی امثال، گویای آگاهی تاریخی از نقش شفابخش موسیقی در فرهنگ عامه است. تحلیل‌های انجام‌شده بیانگر آن است که ضرب‌المثل‌ها نه‌تنها بازتاب‌دهنده کارکردهای عملی سازها، بلکه حامل لایه‌های عمیق‌تری از معانی نمادین و اجتماعی هستند و بدون شناخت فرهنگ موسیقایی، درک کامل این بخش از ادبیات عامه ممکن نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

» The Connection Between Music and folk Literature: An Examination of the Use of Iranian Instruments in Persian Proverbs«

نویسندگان [English]

  • najmej Dorri 1
  • Shima Mousavi 2
1 Tarbiat modares university
2 Tarbiat modares university
چکیده [English]

Historically, the relationship between music and literature has been complex and distinctive, with numerous literary themes reflected in musical compositions and vice versa. This interaction is not merely superficial; it highlights a profound cultural synergy that enriches our understanding of both disciplines. A comprehensive grasp of certain literary elements often necessitates familiarity with musical concepts, as both art forms intertwine through shared themes, emotional expressions, and cultural narratives.

Music and song have long played a pivotal role in people's lives, serving as essential components of various national, religious, familial, and social celebrations and cultural events. These moments illustrate how music transcends mere entertainment, functioning as a medium for communal identity and collective experiences. Proverbs, encapsulating prevalent themes in everyday life, form a valuable reservoir of cultural wisdom. The meanings embedded in this genre of folk literature have been transmitted through generations, providing an excellent basis for researchers to explore and analyze significant elements and topics.

This study investigates the presence and significance of musical instruments within proverbs, aiming to uncover the layers of meaning associated with music in daily life. Our primary source for gathering proverbs is "The Great Dictionary of Persian Proverbs" by Hassan Zolfaghari, which has been meticulously documented from start to finish. This extensive resource offers a rich collection of proverbs reflecting the cultural and social dynamics of Persian-speaking communities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • folk culture
  • folk literature
  • Iranian instruments . music and literature .proverbs